Veliki Burluk, Harkovska oblast – Ruski vojni napad 7. aprila 2026. doveo je do potpunog uništenja istorijskog imanja Doncov-Zaharževskih, arhitektonskog spomenika iz 19. veka koji je preživeo neka od najmračnijih razdoblja evropske istorije, ali nije izdržao savremenu rusku agresiju protiv Ukrajine.
O uništenju je izvestio načelnik Kupjanske rajonske vojne administracije Andrij Kanaševič, koji je naveo da je imanje potpuno razoreno nakon granatiranja naselja Veliki Burluk. Prema njegovim rečima, nakon direktnog pogotka izbio je požar na teritoriji istorijskog kompleksa, koji je na kraju uništio zgradu.
„Arhitektonski spomenik iz 19. veka, imanje Doncov-Zaharževskih, čija je izgradnja završena oko 1835. godine, koje je preživelo burno 20. stoleće, dva strašna svetska rata i sovjetski period sa njegovom mržnjom prema nacionalnom pamćenju, uništeno je 7. aprila 2026. godine“, izjavio je Kanaševič.
Imanje, koje se nalazilo u naselju Veliki Burluk u Harkovskoj oblasti, bilo je jedan od važnih arhitektonskih spomenika lokalnog značaja. Uvršteno je u registar kulturnih dobara 1980. godine i imalo je status zaštićenog objekta. Zgrada je izgrađena u klasicističkom stilu i predstavljala je značajan primer plemićke arhitekture iz prve polovine 19. veka.
Istorijski gledano, imanje je bilo povezano sa jednom granom slobodske staršinske porodice Doncov-Zaharževskih, tačnije sa linijom Zadonskih. Iako su mnogi elementi kompleksa – uključujući pomoćne zgrade i park – vremenom nestali, glavna zgrada ostala je očuvana sve do njenog uništenja u nedavnom napadu.
Pored arhitektonske vrednosti, imanje je bilo poznato i po navodnoj povezanosti sa jednim od najzagonetnijih otkrića istočnoevropske istorije. Prema jednoj verziji, upravo su tamo pronađene drvene pločice sa natpisima koje neki istraživači povezuju sa takozvanom „Velesovom knjigom“, kontroverznim istorijskim dokumentom za koji se pretpostavlja da pripada staroslovenskom nasleđu.
Uništenje imanja Doncov-Zaharževskih predstavlja simboličan i tragičan čin koji ilustruje šire razmere uništavanja kulturnog nasleđa tokom ruske invazije na Ukrajinu. Objekat koji je preživeo oba svetska rata, političke represije i ideološke pokušaje brisanja nacionalnog pamćenja tokom sovjetskog perioda, nije preživeo realnost savremenog rata.
Napad na Veliki Burluk nije bio izolovan incident. Istog dana ruske snage izvele su više napada u različitim regionima Ukrajine. Tokom noći 7. aprila udarnim dronovima napadnuta su skladišta prehrambene kompanije u Pavlohradu u Dnjepropetrovskoj oblasti, što je već treći napad na isto preduzeće od početka godine.
Kasnije tog jutra dron je pogodio civilni autobus u Nikopolju, takođe u Dnjepropetrovskoj oblasti, tokom jutarnje gužve kada su ljudi putovali na posao. U napadu su poginule četiri osobe, dok je još šesnaest zadobilo povrede različite težine.
Dodatni napadi bili su usmereni na civilne i administrativne objekte. U gradu Priluki u Černihivskoj oblasti pogođena je zgrada gradske uprave koja se nalazi na prometnoj raskrsnici u centru grada. Takođe, bespilotna letelica pogodila je zgradu poreske uprave u pograničnom gradu Novgorod-Siverski.
Ovi napadi naglašavaju nastavak sistematskih ruskih udara na vojne i civilne ciljeve, što često dovodi do civilnih žrtava i uništenja ključne infrastrukture i kulturnog nasleđa.
Uništenje imanja Doncov-Zaharževskih stoga ne predstavlja samo gubitak arhitektonskog spomenika, već i simboličan udarac istorijskom pamćenju i kulturnom identitetu Ukrajine. U kontekstu rata koji traje već godinama, ovakvi događaji dodatno potvrđuju razmere štete koja se nanosi ne samo ljudima, već i istorijskom nasleđu zemlje.
